Tükenmişlik Sendromu ve Önlemenin Yolları
29 Mart 2018
YKS İçin 8 Önemli Tavsiye
29 Haziran 2018

Kayıp ve Yas

Bireyin sevdiği bir yakınını kaybetmesi sonucu ortaya çıkan duygusal tepkisi üzüntü ve doğal olarak da yas içeren bir süreçtir. Sevilen birisinin ölümü insanların başa çıkmakta en çok zorlandığı bir durumdur. Nasıl ki aile içerisine doğan bir çocuk o aileye pozitif bir enerji veriyorsa, sevilen birinin artık olmayacağını düşünmek de benzer biçimde fakat ters orantılı olarak insanların enerjisini ve duygularını tüketir.

Bu dönem insanların sadece üzgün olmasına değil aciz olduğunu düşünmesine de neden olabilir. Yas sürecinin yaşanması doğaldır. Ancak bu sürecin makul bir süre ve duygu oranıyla yaşanması gerekmektedir. Aksi takdirde insanlar depresyon gibi bir takım psikolojik sorunları yaşamanın yanı sıra ömrünün büyük bir kısmını kederli bir şekilde sürdürmek zorunda kalabilir.

 

Yas Sürecinde Verilen İlk Tepkiler

  • İnkar: İnsanlar karşı karşıya kaldıkları durumun gerçekliğini kabul etmek istemez.
  • Öfke: Kaybedilen kişiye öfke duyulabilir ya da birey kendisine yönelik öfke de duyabilir. Örneğin; Kaybettiği kişiye yeterince zaman ayırmadığını, onu kırdığını, üzdüğünü ve ona karşı yaptığı yanlışları düşünerek kendisine öfke duyabilir.
  • Pazarlık: Suçluluk duygusunun da eşlik ettiği pazarlık aşamasında insanlar kendilerini sorgulamaya başlarlar. Örneğin: “Şöyle yapsaydık belki böyle olmazdı” anlamına gelen bir takım ibareler kullanırlar.
  • Depresyon: Pazarlık aşamasından hemen sonra ortaya çıkar. Bu süreçte birey hayattan keyif alamaz hale gelir ve depresif belirtiler göstermeye başlar
  • Kabullenme: Son aşamadır ve artık birey hayatın normal akışına döndüğünü hisseder.

 

Yas Süreci Sağlıklı Bir Biçimde Nasıl Atlatılır

1 – Sosyal Destek kanallarını maksimum düzeyde kullanmaya çalışın. Yaşamış olduğunuz duyguları yakınlarınızla paylaşın

2 – Beslenme, uyku ve öz bakımınızı ihmal etmeyin.

3 – Yaşamınıza kontrolsüz bir biçimde yeni enerjiler katmayın. Örneğin bazı insanlar yas sürecindeyken iş, okul vs. gibi konularda değişikliğe gider ya da evli çiftler aileye yeni enerji katmak için çocuk dünyaya getirmek isteyebilir. Bu davranışlar yas süreci içerisinde alınan yanlış kararlardır.

4 – Kaybedilen kişi hakkında konuşmaktan kaçınmayın. Bu sadece duygularınız, düşüncelerinizi daha da içine atmanıza neden olacaktır. Hatıralarınızı anarak süreci sağlıklı bir şekilde devam ettirin.

5 – Duygularınızın neden olduğu fiziksel tepkileri bastırmayın. Ağlamak istiyorsanız ağlayın.

6 – Kaybınızla yüzleşin. Kaybettiğiniz kişinin cenazesine vs. gidin. Bu durum sizi kaybınızla yüzleştirecektir.

7 –  Yas süreci normal olarak yaşanması gereken bir süreçtir. Bu durumu çevrenize güçlü görünmek adına görmezden gelmeyin.

8 – Eğer bu süreçle başa çıkmada güçlük yaşıyorsanız mutlaka profesyonel destek alın.

 

Uzman Psikolog Uğur ŞENTÜRK

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir